Giải thích thuật ngữ công việc, lương và văn phòng

Lương gross

Tổng lương trước khi trừ bảo hiểm, thuế và các khoản khấu trừ bắt buộc.

Lương net

Số tiền người lao động thực nhận sau khi đã trừ các khoản bắt buộc.

Lương cơ bản

Khoản lương nền được ghi trong hợp đồng hoặc chính sách lương, chưa chắc bằng gross.

Lương đóng BHXH

Mức lương dùng làm căn cứ đóng bảo hiểm xã hội, có thể khác lương gross hoặc net.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Phụ cấp

Khoản trả thêm ngoài lương chính, có thể cố định hoặc theo điều kiện.

Bonus

Khoản thưởng theo kết quả, chính sách hoặc thời điểm chi trả.

Lương tháng 13

Khoản chi thêm thường theo quy chế công ty, không mặc định giống nhau ở mọi nơi.

Thuế TNCN

Thuế thu nhập cá nhân, khoản thuế người có thu nhập phải nộp khi đủ điều kiện.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Thu nhập chịu thuế

Phần thu nhập thuộc diện tính thuế trước khi trừ các khoản giảm trừ.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Thu nhập tính thuế

Phần thu nhập còn lại sau khi trừ các khoản được giảm trừ để áp biểu thuế.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Giảm trừ gia cảnh

Khoản được trừ khi tính thuế TNCN cho bản thân và người phụ thuộc đủ điều kiện.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Người phụ thuộc

Người đủ điều kiện để được tính giảm trừ khi xác định thuế TNCN.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Khấu trừ thuế

Việc tổ chức trả thu nhập giữ lại một phần thuế trước khi trả tiền cho người lao động.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Quyết toán thuế

Bước tổng hợp thu nhập và thuế trong năm để xác định số thuế cuối cùng.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Hoàn thuế

Trường hợp số thuế đã nộp/khấu trừ lớn hơn số thuế cuối cùng phải nộp.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

BHXH

Bảo hiểm xã hội, nhóm chế độ như ốm đau, thai sản, hưu trí, tử tuất nếu đủ điều kiện.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

BHYT

Bảo hiểm y tế, dùng để thanh toán một phần chi phí khám chữa bệnh theo điều kiện.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

BHTN

Bảo hiểm thất nghiệp, liên quan tới trợ cấp thất nghiệp khi nghỉ việc đủ điều kiện.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Trần đóng bảo hiểm

Mức tối đa dùng làm căn cứ đóng một số loại bảo hiểm.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Lương tối thiểu vùng

Mức lương tối thiểu áp dụng theo nhóm địa bàn làm việc.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Prorate lương

Cách tính lương theo tỷ lệ ngày công thực tế khi làm không đủ tháng.

Payroll

Quy trình tính và chi trả lương, thuế, bảo hiểm cho nhân sự.

Offer letter

Thư mời nhận việc, thường ghi vị trí, lương, ngày bắt đầu và điều kiện chính.

Hợp đồng lao động

Văn bản thỏa thuận việc làm, lương, quyền và nghĩa vụ giữa người lao động và doanh nghiệp.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Hợp đồng thử việc

Thỏa thuận cho giai đoạn thử việc trước khi vào hợp đồng chính thức.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Probation

Giai đoạn thử việc để hai bên đánh giá mức phù hợp trước khi chính thức.

Notice period

Thời gian cần báo trước khi nghỉ việc hoặc chấm dứt hợp đồng.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Termination

Việc chấm dứt hợp đồng lao động từ một bên hoặc theo thỏa thuận.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Resignation

Việc người lao động chủ động xin nghỉ việc.

Layoff

Việc cắt giảm nhân sự, thường do lý do kinh tế hoặc tái cơ cấu.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Severance pay

Trợ cấp thôi việc trong một số trường hợp chấm dứt hợp đồng.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Redundancy pay

Trợ cấp mất việc, thường khác trợ cấp thôi việc về điều kiện và mức tối thiểu.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

NDA

Thỏa thuận bảo mật thông tin.

Non-compete

Điều khoản hạn chế cạnh tranh sau khi nghỉ việc, cần đọc kỹ phạm vi và thời hạn.

Bàn giao công việc

Quá trình chuyển lại tài liệu, quyền truy cập và trạng thái công việc trước khi nghỉ.

Intern

Thực tập sinh, thường học việc và hỗ trợ công việc dưới hướng dẫn sát.

Fresher

Người mới bắt đầu nghề, có thể đã học nền tảng nhưng ít kinh nghiệm thực chiến.

Junior

Nhân sự ít kinh nghiệm, xử lý việc có phạm vi rõ và cần hướng dẫn.

Middle

Nhân sự đã có kinh nghiệm đủ để tự xử lý phần lớn công việc quen thuộc.

Senior

Nhân sự có kinh nghiệm, tự xử lý việc phức tạp và hướng dẫn người khác.

Lead

Người dẫn dắt chuyên môn hoặc nhóm nhỏ, thường chịu trách nhiệm chất lượng đầu ra.

Supervisor

Cấp giám sát trực tiếp một nhóm hoặc một ca/khu vực công việc.

Manager

Quản lý chịu trách nhiệm mục tiêu, con người, ngân sách hoặc vận hành của một nhóm.

Director

Cấp quản lý cao hơn manager, phụ trách một mảng hoặc nhiều nhóm.

C-level

Nhóm lãnh đạo cấp cao như CEO, CFO, COO, CTO.

Individual Contributor

Nhân sự đóng góp chuyên môn nhưng không nhất thiết quản lý người.

Specialist

Người chuyên sâu một mảng cụ thể.

HR

Bộ phận nhân sự, phụ trách tuyển dụng, chính sách, hồ sơ và trải nghiệm nhân viên.

HRBP

Nhân sự đóng vai trò đối tác với các phòng ban để giải quyết bài toán con người.

Talent Acquisition

Mảng tuyển dụng, tìm kiếm và đưa ứng viên qua các vòng phỏng vấn.

C&B

Compensation & Benefits, mảng lương thưởng và phúc lợi.

Onboarding

Quy trình đón nhân sự mới vào công ty.

Offboarding

Quy trình kết thúc làm việc khi nhân sự rời công ty.

KPI

Chỉ số đo hiệu quả công việc, thường gắn với mục tiêu định lượng.

OKR

Objectives and Key Results, hệ mục tiêu và kết quả then chốt.

Performance review

Kỳ đánh giá hiệu suất làm việc.

JD

Job Description, bản mô tả công việc của vị trí.

SOP

Standard Operating Procedure, quy trình thao tác chuẩn.

Timesheet

Bảng ghi nhận thời gian làm việc hoặc ca làm.

Annual leave

Nghỉ phép năm có hưởng lương theo thời gian làm việc và điều kiện.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Sick leave

Nghỉ ốm, có thể là nghỉ nội bộ hoặc chế độ BHXH tùy hồ sơ.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Unpaid leave

Nghỉ không lương.

Paid leave

Nghỉ có hưởng lương.

Maternity leave

Nghỉ thai sản.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Paternity leave

Nghỉ của cha/chồng khi vợ sinh con nếu đủ điều kiện.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Public holiday

Ngày nghỉ lễ theo quy định.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Compensatory leave

Nghỉ bù cho ngày nghỉ/lễ rơi vào tình huống được bù.

Có phần cần đối chiếu nguồn luật khi dùng để tính tiền

Benefit

Quyền lợi ngoài lương, có thể là bảo hiểm bổ sung, phụ cấp hoặc ngày nghỉ thêm.

Welfare

Phúc lợi chăm sóc đời sống nhân viên.

Meal allowance

Phụ cấp ăn uống.

Transportation allowance

Phụ cấp đi lại.

CV

Bản tóm tắt kinh nghiệm, kỹ năng, học vấn và thông tin ứng tuyển.

Resume

Bản tóm tắt hồ sơ nghề nghiệp, thường gần nghĩa với CV trong tuyển dụng phổ thông.

Portfolio

Bộ hồ sơ sản phẩm/case study thể hiện năng lực thực tế.

Cover letter

Thư giới thiệu ngắn gửi kèm hồ sơ ứng tuyển.

Reference check

Bước kiểm tra người tham chiếu về kinh nghiệm hoặc thái độ làm việc.

Background check

Bước kiểm tra thông tin nền như kinh nghiệm, học vấn hoặc hồ sơ liên quan.

Screening

Sàng lọc ban đầu để chọn ứng viên phù hợp trước phỏng vấn.

Shortlist

Danh sách ứng viên được chọn vào vòng tiếp theo.

Technical interview

Vòng phỏng vấn kiểm tra năng lực chuyên môn.

Culture fit

Mức độ phù hợp với cách làm việc, giá trị và nhịp vận hành của công ty.

Salary negotiation

Quá trình thương lượng lương và quyền lợi trước khi nhận việc.

Expected salary

Mức lương mong muốn của ứng viên.

Current salary

Mức lương hiện tại hoặc gần nhất của ứng viên.

Start date

Ngày có thể bắt đầu công việc mới.